Պետական դավաճանության գործով փաստաբանը պաշտպանում է այն անձանց, որոնք մեղադրվում են պետական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություններում։ Այդ գործերը քննում է Ազգային անվտանգության ծառայությունը (ԱԱԾ)։ Դրանց թվում են պետական դավաճանությունը, լրտեսությունը, պետական գաղտնիքի հրապարակումը և պետության դեմ այլ հանցագործություններ։ Դրանց համար նախատեսված պատիժները Քրեական օրենսգրքի ամենախիստերից են։ Գործը հաճախ սկսվում է կարճ հեռախոսազանգով կամ վաղ առավոտյան խուզարկությամբ։
Ինչպես է սկսվում ԱԱԾ գործը
- զանգ՝ զրույցի գալու հրավերով,
- խուզարկություն տանը կամ աշխատավայրում, հաճախ վաղ առավոտյան,
- հեռախոսների, համակարգիչների և կրիչների առգրավում,
- կանչ՝ որպես վկա, որը հետո վերածվում է կասկածյալի կարգավիճակի,
- ձերբակալում խուզարկությունից անմիջապես հետո։
Նման գործերի բնորոշ հանգամանքներն են օտարերկրացիների կամ օտարերկրյա ծառայությունների հետ կապերը, ռազմական օբյեկտների լուսանկարներն ու տեսանյութերը, բանակի դիրքերի մասին հաղորդագրությունները, աշխատանքի բերումով գաղտնի փաստաթղթերի հասանելիությունը և արտերկրից դրամական փոխանցումները։
Ինչ անել հիմա
- Ասեք, որ ցանկանում եք խոսել միայն Ձեր փաստաբանի ներկայությամբ։
- Օգտվեք լռելու իրավունքից, մինչև փաստաբանը գա։
- Մի բացեք հեռախոսը և մի տվեք գաղտնաբառերը, մինչև խոսեք փաստաբանի հետ։
- Մի տվեք ցուցմունք որպես վկա, եթե հարցերը վերաբերում են Ձեր իսկ գործողություններին։ Դուք իրավունք ունեք ցուցմունք չտալու Ձեր դեմ։
- Մի քննարկեք գործը հեռախոսով կամ մեսենջերներում։
- Մի ջնջեք հաղորդագրություններ, ֆայլեր կամ հաշիվներ։ Դա կարող է վնասել պաշտպանությանը։
Եթե աշխատակիցներն արդեն դռան մոտ են, կարդացեք խուզարկության էջը։ Եթե ստացել եք ծանուցագիր, կարդացեք հարցաքննության էջը։
Գաղտնի նյութեր
Գործի նյութերի մի մասը կարող է պետական գաղտնիք լինել։ Դրանց հասանելիությունը կարգավորվում է հատուկ կանոններով, և փաստաբանը պարտավոր է պահպանել դրանց գաղտնիությունը։ Միևնույն ժամանակ պաշտպանն իրավունք ունի իմանալու մեղադրանքը և մեղադրյալի դեմ ապացույցները։ Փաստաբանը ստուգում է, արդյոք տեղեկություններն իսկապես գաղտնի էին, ով և երբ է դրանք գաղտնիացրել, արդյոք պաշտպանյալը դրանց հասանելիություն ուներ, և արդյոք դրանք արդեն հրապարակված չէին։ Այս փաստերից է կախված մեղադրանքը։
Դռնփակ դատական նիստեր
Դատարանը կարող է նիստը լրիվ կամ մասամբ դռնփակ անցկացնել՝ պետական գաղտնիքը պաշտպանելու համար։ Հասարակությունը և լրագրողները նիստին չեն մասնակցում։ Դռնփակ նիստում պաշտպանը պահպանում է բոլոր իրավունքները՝ հարցաքննել վկաներին, վիճարկել ապացույցները, միջնորդություններ ներկայացնել և բողոքարկել որոշումները։ Դատավճիռը կարելի է բողոքարկել Վերաքննիչ քրեական դատարան, ապա Վճռաբեկ դատարան։ Մանրամասները՝ բողոքարկման էջում։
Ընտրած փաստաբանի իրավունքը
Ձերբակալման պահից անձն իրավունք ունի ունենալու իր ընտրած փաստաբանին։ Գործի գաղտնիությունը չի վերացնում այդ իրավունքը։ Ընտանիքը կարող է փաստաբան հրավիրել ձերբակալված հարազատի համար։ Եթե անձն արդեն ունի նշանակված պաշտպան, նա կարող է հրավիրել նաև իր ընտրած փաստաբանին։ Նշեք փաստաբանի անունը և խնդրեք այդ պահանջը գրանցել արձանագրությունում։
Կալանքն անվտանգության գործերում
72 ժամվա ընթացքում ձերբակալվածին պետք է ազատեն կամ ներկայացնեն դատարան։ Կալանք կարող է կիրառել միայն դատարանը։ Մեղադրողը հաճախ հիմնվում է մեղադրանքի ծանրության վրա։ Պաշտպանը պատասխանում է անձի մասին փաստերով՝ մշտական հասցե, ընտանիք, աշխատանք, առողջություն և վարքագիծ քննության ընթացքում։ Կալանքի փոխարեն դատարանը կարող է ընտրել գրավ կամ այլ խափանման միջոց։
Ինչպես է օգնում պետական դավաճանության գործով փաստաբան Մնացական Մարուքյանը
Փաստաբան Մարուքյանը Երևանում քրեական գործեր է վարում և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ է։ Նա աշխատում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն։
- Օրվա ցանկացած ժամի գալիս է ԱԱԾ, ոստիկանություն կամ դատարան։
- Մասնակցում է խուզարկությանը, յուրաքանչյուր հարցաքննությանը և նիստին։
- Ստուգում է խուզարկության, հեռախոսների առգրավման և դրանց բովանդակության զննման օրինականությունը։
- Ստուգում է, արդյոք տեղեկությունները գաղտնի էին, և արդյոք պաշտպանյալն իրականում դրանց հասանելիություն ուներ։
- Առարկում է կալանքին և խնդրում գրավ կամ այլ խափանման միջոց։
- Պաշտպանում է դատարանում, այդ թվում դռնփակ նիստերում, և վերադաս ատյաններում՝ մինչև Վճռաբեկ դատարան։
- Գաղտնի է պահում այն ամենը, ինչ պատմում է պաշտպանյալը։
Առաջին խորհրդատվությունն անվճար է։ Զանգեք +374 91 403961 կամ գրեք WhatsApp-ով կամ Telegram-ով։ Ձերբակալման և խուզարկության դեպքում փաստաբան Մարուքյանը հասանելի է 24/7։